De Boomkwekerij Nieuws Nieuwe Green Deal bosplantsoenketen: nu of nooit

Nieuwe Green Deal bosplantsoenketen: nu of nooit

0

Een jaar geleden zou de nieuwe Green Deal ’Geschikt
plantmateriaal voor een klimaatbestendig bos, natuur en landschap’ worden
ondertekend door alle betrokken partijen, maar het is nog steeds niet gebeurd.
Hoe komt dat?

De nieuwe Green Deal staat gepland als het vervolg op de afgelopen
Green Deal ’Weet welk plantmateriaal je (ver)koopt’ die onder andere heeft
geleid tot de opzet van de ketencertificering Naktuinbouw Select Plant
Bosplantsoen. In die Green Deal hebben alle schakels in de keten ook
afgesproken dat ze zich allemaal inzetten voor kwaliteit op de eindplek: de
herkomst van het uitgangsmateriaal moet in de Rassenlijst Bomen staan.

Maart 2018 zou de nieuwe Green Deal worden ondertekend, maar
dat liet toen nog op zich wachten vanwege enkele redenen: er zaten nog haken en
ogen aan de technologie achter de ketencertificering, het aantal afnemers als
deelnemer moest nog groeien. En er moest een businessmodel worden ontwikkeld om
de zaadgaarden in stand te houden.

Veel zaadgaarden in Nederland zijn van Staatsbosbeheer. Die
beheert ook de genenbank met autochtone herkomsten in Roggebotzand; deze is
gerealiseerd met financiering vanuit de Rijksoverheid. De financiering wordt
echter afgebouwd, omdat de overheid wil dat de markt dit overneemt. Daarom is
dus een businessmodel nodig.

Het opstellen van een realistisch en haalbaar model is
echter niet eenvoudig, omdat de genenbank ook een publiek belang dient. Daarnaast
heeft Nederland internationaal afgesproken om de biodiversiteit (dus het
genetisch materiaal) in stand te houden. En er is nog een andere belangrijke reden,
aldus Jos Jansen, voorzitter van de stuurgroep van de Green Deal: „De markt voor
bosplantsoen is erg moeilijk in te schatten en verder sterk afhankelijk van een
aantal condities die via de Green Deal gerealiseerd moeten worden.”

Een jaar geleden was Jansen ervan overtuigd dat de nieuwe
Green Deal zou doorgaan. Alle partijen in de stuurgroep hadden het concept voor
het akkoord namelijk al goedgekeurd, en het was ook al juridisch gecontroleerd.

Het afgelopen jaar hebben echter enkele partijen, waaronder
de LTO Vakgroep Bomen en Vaste planten, twijfels geuit over de haalbaarheid van
het businessmodel, aldus Jansen. Volgens de voorzitter heeft dat vooral te
maken met de genoemde inschattingen over een businessmodel, om het uitgangsmateriaal
uit de genenbank via dat model in de markt te zetten. „De onzekerheden en
risico’s blijven groot, vooral ook door de afhankelijkheid van diverse condities”,
aldus Jansen. De stuurgroep wenst bijvoorbeeld het gebruik van gecertificeerd plantmateriaal
verplicht te stellen bij de huidige subsidieregelingen in Nederland, in dit
verband met name het Subsidiestelsel Natuur en Landschap van de provincies.

Een ander punt van aandacht blijft volgens Jansen de positie
van Staatsbosbeheer die bijzonder is. De grootste bos- en
natuurterreinbeheerder van Nederland is namelijk (als zelfstandig bestuursorgaan)
onderdeel van de overheid, levert zaad uit eigen bronnen, laat het opkweken
door kwekers, en is ook afnemer van bosplantsoen.

Die positie is nooit anders geweest, en Staatsbosbeheer moet
als zelfstandig bestuursorgaan ook zijn eigen broek ophouden (wat met name door
de verkoop van hout uit eigen bossen gebeurt). „Maar die positie maakt het nu
wel lastig.”

Jansen gaat nu eerst met de meest betrokken partijen aan
tafel. Dat zijn volgens hem in ieder geval de LTO Vakgroep en Staatsbosbeheer.
„Het zal een ultieme poging worden”, zegt de voorzitter, doelend op eerdere kwesties
tussen beide partijen uit het verleden. „Anders zie ik geen mogelijkheden meer
voor een tweede Green Deal.”

De voorzitter wil vervolgens ook zo snel mogelijk aan tafel
met de Rijksoverheid en met name het ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit, die in de Green Deal als eerste namens de Rijksoverheid
optreedt. Andere betrokken ministeries zijn Economische Zaken en Klimaat;
Infrastructuur en Waterstaat.

De positie van Staatsbosbeheer is wel divers, maar ook de
overheid speelt verschillende rollen: als opdrachtgever van
beplantingsprojecten, als publiek verantwoordelijke voor de genenbank, en als
subsidiegever bij beplantingen door andere partijen. „De overheid moet meer geld
beschikbaar stellen: aan beplantingen, aan de ketencertificering waarin de
sector al veel geld heeft gestoken. En aan de uitvoering van een nieuwe Green
Deal.”

Alle seinen voor meer bossen en andere beplantingen staan nu
op groen, aldus Jansen, verwijzend naar ontwikkelingen rondom het
Klimaatakkoord en het Actieplan Bos en Hout. Actie is ook noodzakelijk gezien de
ontwikkeling van bepaalde ziekten en plagen, zoals essentaksterfte. „Maar meer
groen moet nu wel gebeuren. Het kernwoord is vertrouwen: dat moeten alle
partijen wel hebben in elkaar.”

Dit artikel verder lezen?

Inloggen als abonnee

Uw voordelen

  • Waardevolle vakinformatie in de boomkwekerij en vaste planten
  • Profiteer van onze aanbiedingen en ervaar De Boomkwekerij
  • Tweewekelijks ons digitale magazine in je e-mail en/of
  • Ontvang elke twee weken het tijdschrift De Boomkwekerij

Reageer op dit artikel

avatar