Tuin en Landschap nieuws Lijst zware beroepen in praktijk lastig realiseerbaar

Lijst zware beroepen in praktijk lastig realiseerbaar

0

Een opvallende uitslag van de poll die Tuin en Landschap onlangs op de website plaatste. Maar liefst 96% van de mensen die reageerden vindt dat hovenier en groenvoorziener moeten worden aangemerkt als zware beroepen. Of er ooit een lijst komt met zware beroepen die eerder voor AOW in aanmerking komen, is echter zeer de vraag.

Werkgeversorganisaties VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland pleitten onlangs in een open brief voor een lijst met zware beroepen die eerder recht hebben op AOW. De werkgeversorganisaties verwijzen in deze brief naar het Oostenrijkse model waarbij ook hoveniers onder zware beroepen vallen (‘Gartenarbeiter’, ‘Landschaftsgärtner’).

Een recent rapport, Flexibel met pensioen, door Netspar (Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement) zet echter grote vraagtekens bij een dergelijke lijst met zware beroepen.

Achtergrond
Door de stijgende levensverwachting staat de houdbaarheid van ons pensioenstelsel onder druk. In 1950 waren er nog 7 mensen in de potentiële beroepsbevolking op iedere 65-plusser, vandaag zijn dat er 3 en in 2040 zullen het er naar verwachting nog maar 2 zijn.

Om de financiële houdbaarheid te verbeteren, stijgt sinds 2013 de AOW-leeftijd. In 2015 is besloten om de AOW-leeftijd versneld te verhogen tot 67 jaar in 2021. Daarna wordt de AOW-leeftijd verder verhoogd door deze een-op-een te koppelen aan de levensverwachting.

Hiermee is weliswaar de financiële houdbaarheid van het pensioenstelsel gegarandeerd, de maatschappelijke houdbaarheid van steeds langer doorwerken komt echter onder druk te staan. Zijn mensen in staat om te werken tot de verhoogde AOW-leeftijd, met name in fysiek zware beroepen?

De vakbonden willen daarom de AOW-leeftijd bevriezen op 66 jaar en de een-op-een koppeling loslaten. Een stijging van slechts zes maanden van de AOW-leeftijd voor ieder extra jaar aan levensverwachting kost de overheid echter 6 miljard euro per jaar. Het kabinet wil hier dan ook niet in mee gaan.

Wat nu?
Iedereen is het er over eens dat alsmaar langer doorwerken voor mensen met een zwaar beroep op termijn niet haalbaar is. Uit onderzoek blijkt onder andere dat dit een negatief effect heeft op de gezondheid van werknemers. Dit zou dan weer zorgen voor hogere kosten voor sociale voorzieningen wanneer mensen voortijdig uitvallen.

Tegelijk is het zo dat mensen tegenwoordig langer gezond zijn, en het werk dankzij technologische hulpmiddelen fysiek minder zwaar is geworden. Dit zou een verhoging van de AOW-leeftijd juist weer rechtvaardigen.

Uit enquêtes blijkt dat een meerderheid van de Nederlandse bevolking via hogere belasting mee zou willen betalen aan een regeling die het mogelijk maakt dat mensen met een zwaar beroep eerder AOW kunnen ontvangen. Tegelijk blijkt het in de praktijk moeilijk om een eenduidige lijst met zware beroepen vast te stellen. Iedere definitie van een zwaar beroep leidt immers tot een arbitraire indeling.

Buitenland
Kijken we naar ervaringen in het buitenland, dan blijkt de lijst met zware beroepen bijna overal beperkt. Momenteel zijn er vijf Europese landen die een expliciete definitie van een zwaar beroep hanteren. Hierbij gaat het meestal om specifieke beroepen met zware fysieke belasting. Generieke maatregelen voor zware beroepen zijn er nauwelijks.

Vaak worden regelingen getroffen op sector- of bedrijfsniveau, via collectieve arbeidsovereenkomsten. De kosten hiervoor worden meestal opgebracht door de werkgevers en werknemers in de sector. Het voordeel hiervan is dat de ‘vervuiler’ betaalt en dus ook wordt geprikkeld om het probleem aan te pakken.

Oplossing
In het rapport benadrukt Netspar dat op de lange termijn vooral de oplossing moet worden gezocht in meer aandacht voor om- en bijscholing binnen de sectoren. Daarnaast kan meer gebruik worden gemaakt van technologische hulpmiddelen (robotisering) en bijvoorbeeld deeltijdpensioen. In 2017 werd van deze laatste maatregel door maar 10-15% van de werkgevers gebruikt gemaakt binnen hun ouderenbeleid.

Of er dus daadwerkelijk een lijst met zware beroepen komt, is afhankelijk van de politiek en de sociale partners. Ook is het de vraag hoe zo’n lijst er uit zou komen te zien. Vooralsnog lijken vooral maatregelen binnen de sectoren zelf de meest realistische uitkomst.

Dit artikel verder lezen?

Profiteer van onze aanbieding en ervaar Tuin en Landschap!

Direct registrerenMeer informatie

Uw voordelen

  • Op de hoogte van alle vakinformatie in de groenvoorziening
  • Profiteer van onze aanbiedingen en ervaar Tuin en Landschap
  • Tweewekelijks ons digitale magazine in je e-mail en/of
  • Ontvang elke twee weken het tijdschrift Tuin en Landschap

Reageer op dit artikel

avatar